काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की सहमहामन्त्री सुमना श्रेष्ठको राजीनामा अहिले राजनीतिक वृत्तमा चर्को चर्चा बटुलिरहेको छ। तर प्रश्न एउटै छ – उनले सहमहामन्त्री पदबाट राजीनामा किन दिइन? बाहिरी रूपमा आन्तरिक असन्तुष्टि भन्ने सामान्य शब्दको आडमा लुकाइएको कारण भित्र भने फरक कथा लुकेको देखिन्छ।

विश्वसनीय स्रोतका अनुसार, सुमना श्रेष्ठको राजीनामा कुनै एक घटनाको परिणाम होइन, बरु लामो समयदेखि संचित हुँदै आएको सिस्टमेटिक डिस्कनेक्ट को विस्फोट हो। रास्वपा भित्रको निर्णय प्रक्रिया,विचारधारात्मक अस्पष्टता, र नारी नेतृहरूको योगदानप्रति कम मूल्याङ्कन – यी सबै कारणले सुमनालाई अन्ततः पार्टीभन्दा विचार ठुलो हो भन्ने निष्कर्षमा पुर्‍यायो।

पार्टीमा विचारधारा होइन, ब्रान्ड हावी?

स्रोतका अनुसार, श्रेष्ठ पार्टीभित्र बढ्दो ब्रान्ड पर्सनालिटी कल्ट बाट असहज महसुस गरिरहेकी थिइन्। एक नेताले भने, “रास्वपाको निर्णय प्रक्रिया विचार होइन, भिजिबिलिटीमै केन्द्रीत हुन थालेको देखेर उनी दिनदिनै टाढिँदै गइन्।” सुमना जस्तो नेतृ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवसहित नीति निर्माणमा सशक्त भूमिका खेलेकी थिइन्, उनी दृश्यभन्दा दृष्टिकोणमा विश्वास गर्थिन् – जुन कुरा हालको पार्टी संरचनासँग मेल खाँदैन।

महिलाको भूमिकाप्रति उपेक्षा?

श्रेष्ठ पार्टीभित्र महिला नेतृहरूको सशक्त सहभागिताका लागि स्पष्ट नीति नभएको कुरामा बारम्बार असन्तुष्टि जनाउँदै आइरहेकी थिइन्। उनले पटक–पटक ‘token representation’ मात्र होइन,decision making power को माग राखेकी थिइन् – जुन सुन्ने कोही थिएन।

सत्ताभन्दा सेवाको राजनीतिमा विश्वास?

पार्टी गठनको आरम्भदेखि उनी ‘सफा राजनीति’ को नारामा विश्वास राख्दै आएकी थिइन्। तर समयक्रममा त्यो नारालाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्न नसकिएको उनको ठम्याइ थियो। राजनीति जनताका लागि हो कि केही व्यक्तिको करिअर निर्माणको लागि भन्ने प्रश्न उनी भित्रभित्रै आफ्नै पार्टीतिर उछालिरहेकी थिइन्।

अब के गर्छिन् सुमना?

उनले तत्काल अर्को कुनै राजनीतिक दलमा प्रवेश गर्ने संकेत दिएकी छैनन्। तर, सामाजिक न्याय, शिक्षा नीति र महिला नेतृत्वमा काम गर्न चाहने उनको इच्छा अझै कायमै छ। “म राजनीतिबाट बाहिरिएको छैन, तर म मौनदर्शक बन्न सक्दिन,” उनले निकट मित्रसँग भनेको कुरा स्रोतले खुलायो।

सुमना श्रेष्ठको राजीनामा सामान्य देखिए पनि त्यसको कारण जटिल र बहुआयामिक छ। यो निर्णयले रास्वपाको भित्री संरचना, नेतृहरूको असन्तुष्टि,  विचार र व्यवहारको दूरीलाई फेरि प्रश्नमा ल्याइदिएको छ।

अब प्रश्न उठ्छ– सुमना गएपछि, रास्वपाले आफैँलाई के भन्छ? विचारको राजनीति गर्ने कि प्रचारको?