एजेन्सी । निर्वाचित अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले डलरको विकल्प खोजे भन्सारदर १ सय प्रतिशत लगाउने ब्रिक्स मुलुकहरुलाई चेतावनी दिएका छन् । चीन, भारत, रसिया, ब्राजिल र दक्षिण अफ्रिाकाको साझा संगठन ब्रिक्स मुलुकहरुले अमेरिकालाई तह लगाउन विश्व व्यापारमा डलरको विकल्प खोज्न थालेपछि निर्वाचित राष्ट्रपति ट्रम्पको यस्तो चेतावनी आएको हो ।

अहिले विश्वमा ८० प्रतिशत भन्दा बढी व्यापार अमेरिकी डलरमा हुने गरेको छ । यस्तै ५९ प्रतिशत सञ्चित मुद्रा डलर हुने गरेको छ ।

‘एक्सको एक पोस्टमा ट्रम्पले भने ‘ब्रिक्सद्वारा नयाँ मुद्रा सिर्जना गर्न वा डलरको विकल्पलाई समर्थन गर्ने कुनै पनि प्रयासले गम्भीर परिणाम निम्त्याउनेछ ।’ ट्रम्पले लेखेका छन्, ‘हामी उभिएर हेर्दा ब्रिक्स देशहरूले डलरबाट टाढा जान खोजिरहेका छन् भन्ने धारणा समाप्त भएको छ ।’

‘उनीहरूले अर्को ‘चुसाउने’ खोज्न सक्छन्’ ट्रम्पले थपे, ‘अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा अमेरिकी डलरलाई ब्रिक्सले प्रतिस्थापन गर्ने कुनै सम्भावना छैन, र प्रयास गर्ने कुनै पनि देशले अमेरिकालाई अलविदा गर्नुपर्छ ।’

ट्रम्पको चेतावनी गत महिना रूसको कजानमा भएको ब्रिक्स शिखर सम्मेलनका बेला ब्रिक्स ब्लकले डलरको विकल्पमा ब्रिक्सको एकल मुद्रा चलनमा ल्याउने रणनीतिबारे छलफल गरेको थियो । उनले ब्रिक्स राष्ट्रहरूले त्यस्ता प्रयासहरूलाई हटाउन वा कमजोर पार्ने ट्यारिफहरू मात्र नभई अमेरिकी बजारमा पहुँचको सम्भावित हानिको सामना गर्न पनि प्रतिबद्ध हुनुपर्छ भनेर दोहोर्याएका छन् । यद्यपि, सहमति भएको छैन् ।

शिखर सम्मेलनले ब्रिक्स क्रस–बोर्डर भुक्तानी पहललाई पनि हाइलाइट गरेको थियो । ब्रिक्स ब्लकको बैंकिङ सञ्जालहरूलाई बलियो बनाउन र घरेलु मुद्राहरूमा सेटलमेन्टहरू सक्षम पार्ने ढाँचाको विकास गर्ने कुरा सम्मेलनमा उठेको थियो ।

यी महत्वाकांक्षाहरूको बावजुद रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले एक एकीकृत ब्रिक्स मुद्रा वा बेल्जियममा आधारित स्विफ्ट वित्तीय सन्देश प्रणालीको विकल्प सिर्जना गर्न सीमित प्रगति संकेत गरेका थिए । ‘स्विफ्ट र कुनै पनि विकल्पको लागि हामीले कुनै विकल्प सिर्जना गरेका छैनौं र बनाउँदैनौं’ पुटिनले भनेका छन् । एक एकीकृत ब्रिक्स मुद्राको लागि अहिले नै विचार गरिनसकेको उनले स्पष्टपारेका छन् ।

सन् २००९ मा पाँच संस्थापक राष्ट्रहरूबाट सुरु भएको ब्रिक्स ब्लकले उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गरेको छ । अब विश्वव्यापी आर्थिक उत्पादनको एक उल्लेखनीय भाग प्रतिनिधित्व गर्दछ । सामूहिक रूपमा गठबन्धनले डलरमा निर्भरता कम गर्न खोजेकाले अमेरिकालाई तनाव बढाएको छ । अहिले ब्रक्समा सदस्य बन्नेको लर्को लागेको बताइएको छ ।

चीनले डलरको प्रभाव घटाउँदै ४२ प्रतिशतमा झारेको छ ।